muzyka

Muzyka – dziedzina sztuki polegająca na organizowaniu dźwięków (a także ciszy) w czasie, za pomocą takich elementów jak rytm, melodia, harmonia, barwa i dynamika, w celu wyrażania treści emocjonalnych, estetycznych lub komunikacyjnych. Powstaje poprzez wykorzystanie głosu ludzkiego oraz instrumentów muzycznych i funkcjonuje jako zjawisko kulturowe obecne we wszystkich społeczeństwach.
W języku polskim termin „muzyka” używany jest również m.in. w znaczeniu utworu muzycznego, orkiestry, kapeli i przedmiotu nauczania w szkołach.
Prehistoryczne początki muzyki wiążą się z naturalnymi formami ekspresji człowieka – rytmicznym ruchem, głosem oraz naśladowaniem dźwięków otoczenia. W starożytnych cywilizacjach (np. Mezopotamii, Egipcie, Grecji) muzyka pełniła funkcje religijne, ceremonialne i społeczne; w starożytnej Grecji była także przedmiotem refleksji teoretycznej. W średniowieczu w Europie rozwijała się głównie w kontekście religijnym (np. chorał gregoriański), natomiast od renesansu i baroku nastąpił intensywny rozwój form świeckich oraz zasad harmonii. Epoki klasycyzmu i romantyzmu przyniosły rozkwit muzyki artystycznej i indywidualnej ekspresji twórczej. W XX i XXI wieku muzyka uległa dalszej różnorodności – obejmując m.in. muzykę elektroniczną, eksperymentalną i popularną – oraz stała się globalnym środkiem komunikacji kulturowej.
Historia muzyki pozaeuropejskiej nie tworzy jednej, liniowej narracji (jak w tradycji europejskiej), lecz stanowi zbiór równoległych, autonomicznych tradycji, rozwijających się w różnych częściach świata według własnych zasad i wartości estetycznych. Rzadziej opiera się na harmonii w rozumieniu zachodnim, częściej eksponuje rytuał, funkcję społeczną i wspólnotowość. Muzyka pozaeuropejska częściej bywa przekazywana ustnie, a nie poprzez zapis nutowy i jest ściśle związana z kontekstem kulturowym, w którym powstaje:

muzyka Azji (np. indyjska, chińska, japońska) charakteryzuje się rozwiniętymi systemami teoretycznymi (np. skale, modele melodyczne), dużym znaczeniem melodii i barwy dźwięku oraz powiązaniem muzyki z filozofią i religią. Często występuje improwizacja w ramach ściśle określonych struktur;
muzyka Afryki wyróżnia się silnym akcentem na rytm i polirytmię, ścisłym związkiem z tańcem oraz funkcją społeczną i komunikacyjną. Często ma charakter wspólnotowy, z udziałem wielu wykonawców i elementami dialogu (np. call and response);
muzyka Bliskiego Wschodu opiera się na specyficznych systemach modalnych (np. makamy), wykorzystuje mikrointerwały i bogatą ornamentykę. Istotną rolę odgrywa ekspresja oraz powiązania z tradycją literacką i religijną;
muzyka rdzennych kultur obu Ameryk jest silnie związana z rytuałem, naturą i tożsamością plemienną. Często wykorzystuje powtarzalne struktury, śpiew, instrumenty perkusyjne i aerofony, a jej przekaz ma charakter ustny.

View More On Wikipedia.org