rozstaw

Rozstaw szyn (inaczej szerokość toru, prześwit toru) – najmniejsza odległość między liniami prostopadłymi do powierzchni tocznej, przecinającymi każdy profil główki szyny w zakresie od 0 do 14 mm poniżej powierzchni tocznej.
W Polsce wymiar ten, mierzony 14 mm poniżej górnej powierzchni szyn pomiędzy wewnętrznymi powierzchniami główek szyn, wynosi na liniach normalnotorowych 1435 mm. Czym innym jest rozstaw osi toków szynowych (główek szyn), który w przypadku toru normalnego wynosi 1500 mm. Nie należy również mylić terminu rozstaw torów, który jest odległością między osiami sąsiadujących torów kolejowych.
Oprócz rozstawu normalnego, 1435 mm, istnieje kilka podstawowych rozstawów stosowanych w różnych państwach na liniach kolei sieci krajowych: 1000 mm, 1067 mm, 1520 mm, 1600 mm, 1668 mm, 1676 mm.
Niejednokrotnie konieczność prowadzenia pociągów różnych rozstawów tą samą trasą spowodowała budowę torów trój- lub czteroszynowych (w splocie). Splot trójszynowy stosować można tam, gdzie różnica rozstawu jest na tyle duża, by dało się umieścić dwie szyny obok siebie.
Istnieje pewna tolerancja, z którą pociągi jednego rozstawu mogą korzystać z toru innego rozstawu. Na przykład tor o prześwicie 1520 mm jest praktycznie kompatybilny z torem 1524 mm (ruch między Rosją i Finlandią odbywa się bez zmiany rozstawu kół – 1524 mm tory fiński i dawny rosyjski, tzw. carski); na sieci tramwajowej w Sofii (1009 mm) eksploatowany jest tabor ze Szwajcarii na tor 1000 mm. Różnica mogła być jeszcze większa: w USA pociągi rozstawu 1435 mm mogły używać torów o prześwicie 1448 mm. Przy odpowiednio szerokich obręczach kół mogły też używać toru 1473 mm. Na kolei miniaturowej tabor rozstawu 184 mm może być używany na torach 191 mm pod warunkiem dobrego utrzymania ich szerokości.

View More On Wikipedia.org